Meble z żywicy epoksydowej potrafią wyglądać bardzo efektownie. Stoły typu river table, blaty, stoliki kawowe czy dekoracyjne elementy łączące drewno z żywicą są trwałe i odporne na codzienne użytkowanie. Nie oznacza to jednak, że można ustawiać je w dowolnym miejscu.
Jednym z miejsc, których warto unikać, jest bezpośrednie sąsiedztwo grzejnika, kominka lub innego intensywnego źródła ciepła.
Długotrwałe działanie wysokiej temperatury może wpływać zarówno na wygląd żywicy, jak i na jej właściwości mechaniczne.
Co dzieje się z żywicą epoksydową pod wpływem wysokiej temperatury?
Utwardzona żywica epoksydowa jest tworzywem termoutwardzalnym. Po prawidłowym utwardzeniu jest twarda i stabilna, jednak również posiada określoną odporność temperaturową.
Jednym z istotnych parametrów jest temperatura zeszklenia, określana jako Tg.
Po przekroczeniu określonego zakresu temperatur żywica może zacząć tracić swoją sztywność. Nie oznacza to, że natychmiast zacznie się topić. Może jednak stać się bardziej podatna na odkształcenia.
Problem pojawia się szczególnie wtedy, gdy wysoka temperatura działa na powierzchnię regularnie przez długi czas.
Żywica może się zmiękczać i odkształcać
Grzejnik znajdujący się bardzo blisko stołu lub blatu może lokalnie mocno nagrzewać jego powierzchnię.
Jeżeli temperatura żywicy będzie regularnie wzrastała, materiał może stopniowo stawać się bardziej podatny na nacisk.
W przypadku dużych blatów znaczenie ma również ich własny ciężar.
Z czasem mogą pojawić się:
• delikatne odkształcenia powierzchni
• wygięcia blatu
• miejscowe zapadnięcia
• trwałe naprężenia w konstrukcji
Ryzyko zależy oczywiście od rodzaju zastosowanej żywicy, jej temperatury zeszklenia, grubości odlewu oraz konstrukcji mebla.
Wysoka temperatura może przyspieszać żółknięcie żywicy
Jednym z częściej obserwowanych procesów starzenia żywic epoksydowych jest zmiana ich koloru.
Dotyczy to przede wszystkim przezroczystych odlewów.
Długotrwałe działanie wysokiej temperatury może przyspieszać proces starzenia się materiału i prowadzić do stopniowej zmiany jego barwy.
Przezroczysta żywica może z czasem nabrać:
• żółtego odcienia
• bursztynowej barwy
• lekko przygaszonego wyglądu
Nawet żywice posiadające dodatki zwiększające odporność na promieniowanie UV nie są całkowicie odporne na długotrwałe działanie wysokiej temperatury.
Dlatego ekspozycja na słońce i ekspozycja na intensywne źródło ciepła powinny być traktowane jako dwa osobne czynniki wpływające na trwałość odlewu.
Drewno i żywica reagują na temperaturę inaczej
W przypadku mebli łączących żywicę z drewnem pojawia się jeszcze jeden problem.
Drewno jest materiałem naturalnym, który reaguje na temperaturę oraz wilgotność otoczenia. Może rozszerzać się, kurczyć i zmieniać swoje wymiary.
Żywica epoksydowa zachowuje się inaczej.
Jeżeli jedna część mebla zmienia swoje wymiary szybciej niż druga, w konstrukcji mogą powstawać naprężenia.
Szczególnie niekorzystna może być sytuacja, gdy mebel stoi bezpośrednio przy grzejniku, który regularnie się nagrzewa i wychładza.
Każdy taki cykl oznacza kolejną zmianę temperatury materiałów.
W skrajnych przypadkach może to prowadzić do:
• powstawania niewielkich pęknięć
• osłabienia połączenia drewna z żywicą
• rozwarstwienia materiałów
• deformacji drewna
• powiększania się istniejących szczelin
Czy można postawić stół z żywicy obok grzejnika?
Można, ale należy zachować odpowiedni odstęp.
Nie istnieje jedna uniwersalna odległość odpowiednia dla każdego rodzaju mebla i każdego grzejnika. Dużo zależy od jego mocy, temperatury powierzchni, kierunku przepływu gorącego powietrza oraz zastosowanej żywicy.
Najważniejsza zasada jest prosta.
Mebel nie powinien być przez długi czas intensywnie nagrzewany.
Jeżeli po kilku minutach pracy grzejnika blat znajdujący się obok niego staje się wyraźnie ciepły, warto zwiększyć odległość.
W praktyce najlepiej pozostawić możliwie dużo przestrzeni pomiędzy źródłem ciepła a meblem.
Na co jeszcze uważać?
Grzejnik nie jest jedynym źródłem temperatury, które może zaszkodzić powierzchni wykonanej z żywicy epoksydowej.
Warto również uważać na:
• kominki
• piece wolnostojące
• nawiewy gorącego powietrza
• promienniki podczerwieni
• bardzo mocno nasłonecznione miejsca
• gorące garnki i naczynia ustawiane bezpośrednio na blacie
Pod gorące przedmioty zawsze warto stosować podkładki termoizolacyjne.
Dotyczy to szczególnie stołów, blatów kuchennych i stolików wykonanych z dekoracyjnej żywicy epoksydowej.
Temperatura ma znaczenie już podczas wykonywania odlewu
Na temperaturę warto zwracać uwagę nie tylko po wykonaniu mebla.
Ma ona ogromne znaczenie również podczas pracy z żywicą.
Zbyt wysoka temperatura podczas mieszania lub utwardzania może przyspieszać reakcję chemiczną. W przypadku dużych odlewów reakcja egzotermiczna może dodatkowo powodować bardzo silne nagrzewanie się materiału.
Dlatego zawsze należy stosować się do zaleceń producenta dotyczących:
• maksymalnej grubości pojedynczej warstwy
• temperatury pracy
• czasu utwardzania
• proporcji mieszania składników
• maksymalnej temperatury użytkowania gotowego odlewu
Nie każda żywica epoksydowa posiada takie same parametry.
Żywica przeznaczona do cienkich powłok może zachowywać się zupełnie inaczej niż system przeznaczony do wykonywania grubych odlewów meblowych.
Jak chronić meble z żywicy epoksydowej?
Jeżeli chcesz, aby mebel zachował swój wygląd przez wiele lat, warto przestrzegać kilku prostych zasad.
Nie ustawiaj go bezpośrednio przy grzejniku lub kominku.
Unikaj intensywnego, punktowego nagrzewania powierzchni.
Pod gorące naczynia stosuj podkładki.
Ogranicz długotrwałą ekspozycję na silne światło słoneczne.
Dbaj o możliwie stabilne warunki temperatury i wilgotności w pomieszczeniu.
W przypadku mebli łączących drewno z żywicą stabilne warunki są szczególnie ważne.
Podsumowanie
Żywica epoksydowa jest trwałym materiałem, jednak podobnie jak większość tworzyw posiada określony zakres temperatur, w którym zachowuje swoje najlepsze właściwości.
Długotrwałe ustawienie mebla bezpośrednio przy grzejniku może prowadzić do przyspieszonego starzenia żywicy, zmiany koloru, powstawania naprężeń oraz w niektórych przypadkach deformacji.
Jeszcze większe znaczenie ma to w przypadku stołów wykonanych z połączenia drewna i żywicy. Oba materiały inaczej reagują na zmiany temperatury, dlatego wielokrotne nagrzewanie i wychładzanie może prowadzić do powstawania naprężeń pomiędzy nimi.
Najprostszym sposobem ochrony mebla jest więc zachowanie odpowiedniej odległości od intensywnych źródeł ciepła oraz unikanie bezpośredniego nagrzewania powierzchni.
Dzięki temu żywica dłużej zachowa swój kolor, połysk i stabilność, a wykonany z niej mebel będzie wyglądał dobrze przez wiele lat.
